Bu kitabı şiddetle tavsiye ediyorum! Günlük hayatta kocanız, çocuğunuz, ast ya da üstleriniz, komşunuz, anne-babanızla yaşadığınız çatışmaları azaltmak için çok pratik, akılda kalması kolay öneriler sunuyor mesela; bir önceki cümlede ''Başarılı öneriler'' yazdım ve sildim çünkü kitap diyor ki  nazik, başarılı, iyi gibi sıfatlar aslında işe yaramaz, bir şeyi / birini övmek istiyorsan sana ne verdiğini / kattığını ifade et. Bir konferans sonrası ''Sen bir dahisin'' diyen dinleyiciden ''18 yaşındaki oğlumla bir türlü konuşamıyorduk. Konferanstan sonra onunla iletişimimi kolaylaştıracak şeyler öğrendim'' cümlesini duyana kadar övgüyü kabul etmiyor.

Kitap 13 bölümden oluşuyor. Gönülden vermek, şefkati engelleyen iletişim, duygularımızın sorumluluğunu üstlenmek gibi başlıkları olan bölümler içinde ''Kendimizle Şefkatle Bağ Kurmak'' adını taşıyan 9. bölümü özellikle faydalı buldum. Sürekli yargılandığımız ''İyi, kötü, akıllı, becerikli, kurnaz,kaygılı, içe dönük, konuşkan, iş bilir,'' gibi onlarca sıfatla tanımlanıp büyüdüğümüz yaşantılar içinde kendi kendimizi her an, durmadan yargılayan içsel yargıçlarımız var hepimizin. İç sesimiz, basit bir sorun yaşasak bile ''Ne kadar da aptalım, ben salağın tekiyim, nasıl böyle bir hata yapabildim, keşke biraz daha akıllı olsaydım'' gibi şeyler söylüyor. Yazar , yaptığımız şeye değil o şeyin arkasındaki ihtiyaca odaklanmamızı tavsiye ediyor. Örnek olarak da yepyeni bir takım elbise ile katıldığı bir konuşmadan sonra dolmakaleminin kapağını açık olarak cebine koymasını ve takımının mürekkep lekeleri ile dolu olduğunu gördüğünde yaşadıklarını anlatıyor. Lekeleri fark ettiğinde olanlar şöyle:

'' Yirmi dakika kadar kendime acımasızca yüklendim : Nasıl bu kadar dikkatsiz olabilirsin? Bu yaptığın ne kadar aptalca bir şey! Biraz önce yepyeni bir takım elbiseyi mahvetmiştim. Eğer hayatta şefkat ve anlayışa ihtiyacım olan bir an varsa , işte o an bu andı ama ben kendime daha beter hissettirecek şekilde davranıyordum. 

Neyse ki sadece 20 dakika sonra ne yaptığımı fark ettim. Durdum ve kalemin kapağını kapatmamakla karşılanmamış ihtiyacımın ne olduğunu düşünüp kendime şu soruyu sordum: Kendimi dikkatsiz ve aptal olarak yargılamamın ardındaki ihtiyaç ne?

Birden kendime daha çok özen  göstermeye ihtiyaç duyduğumu fark ettim. Başkaları için koştururken kendi ihtiyaçlarıma daha çok ilgi göstermiş olmayı istiyordum. Bunu fark edince kızgınlık, suçluluk duygularım dağıldı ve bedenimdeki gerginlik çözüldü. Elbisem için yasımı tutarken bir tarftan kalem kapağını kapatmamamın nedeninin diğer insanlara verdiğim değer olduğunu anladım. İçim kendime karşı şefkatle doldu'' 



Kitabı bitirdikten sonra gün içinde pek çok kez yazarın önerilerini uygulamaya çalışıyorum. Evet,  mucizevi ya da sihirli çözümler birden ortaya çıkmıyor ama şunu rahatlıkla söyleyebilirim; kesinlikle daha kötüye gidişi engelliyor. Biriyle tartışırken sakince durup ona kulak veriyorum, ne dediğini kendi anladığım şekilde iletip, doğru mu anlamışım dediğimde ateşli bir tartışmanın yarattığı tuhaf tatminden mahrum kalsam da aramızdaki duvarın daha da yükseldiğini hissetmiyorum. Üstelik ne o kişi bana gıcık kapıyor ne ben ona. Aramızdaki sorun belki hala duruyor ama ilişkimiz yara almıyor. Çok iyi bir kazanç , değil mi?

Kitapla ilgili çok sevdiğim bir şey de bol bol örnek vermiş olması. Üstelik bunlar gayet etkileyici örnekler.  Müslümanlar ve Yahudiler, uyuşturucu bağımlıları ve hemşireler, mülteci kampında yaşayan insanlar ve kamp yöneticileri, kan davası olan gruplar gibi arkamıza bakmadan kaçacağımız topluluklar içinde ara buluculuk yapmış ve çoğunlukla olumlu sonuçlar almış. Çok etkilendim çok.

Özellikle kadınlar için kendi ihtiyaçlarının farkında olmak ve bunları dile getirmek noktasına dikkat çekmek istiyorum. Yazarın diliyle anlatırsam:

''Asırlardır sevecen kadın imajı, başkalarını gözetme uğruna kendini feda etme , kendi ihtiyaçlarını inkar etme üzerine kurulmuştur. 

Bir atölye çalışmasında bu tür kalıplaşmış tutumları tartışıyorduk. Bu kalıplar içinde düşünmeye alışmış bir kadın bir şey isteyeceği zaman bunu, hem bir şey istemeye hakkının olmadığına inandığını gösterecek hem de ihtiyaçlarının önemli olmadığı izlenimini bırakacak biçimde konuşacaktır. Basitçe çok yoğun bir gün geçirdiğini, kendine zaman ayırmaya ihtiyacı olduğunu söyleyemez. Bunun yerine şöyle der: Biliyor musun bütün gün kendime bir dakika bile ayıramadım. Bütün gömlekleri ütüledim, haftalık çamaşırları yıkadım, köpeği veterinere götürdüm, toplantı için sitedeki herkesi aradım.'' Kadının sızlanmaları dinleyende şefkat yerine direnç uyandırır. ''


Alıntı yapmak istediğim o kadar çok yer var ki..Hepsini yazsam bu yazıdan kısa bir kitap olur. Kolay okunan, pratik öneriler sunan -Tartıştığınız kişiye kesinlikle AMA ile başlayan cümle kurmayın gibi - bu değerli kitabı lütfen okuyunuz.

Aslankaya kafede çay-kitap keyfi

Sonbahar geldi. Pek mesudum. Bir yazı daha geçirdik sıcak çarpması yaşamadan. Genel olarak tatsız hatırlıyorum son haftaları. Canımız hiç bir şey yapmak istemiyor. Evde olunca çocuklar tablet ekranına gömülüyor, havuzdan bile bıktılar.

Kendi içimde, herkesten sıkılmaya başladım. Sürekli kendini anlatanlardan da, etrafına iyilik saçmaya çalışanlardan da. Sakince durasım var diycem ondan da sıkılıyorum. Böyle tuhaf haller içindeyim. Sanki ittire ittire yaşıyorum. Kafa yormakla olacak işler değil bunlar. Bu aralar yaşamaya pek uygun değilim özetle.

Bir de şöyle bir durum var; geçmişi hiç anımsayamıyorum. Geçen yazı bırak geçen ay nasıldım acaba? Hep böyle bıkkın mıydım ben sevgili blog?

Gerisini resimler anlatsın:

Oprah'ın okuma listesinden bir kitap. Her satırı iyi geldi. Bu aralar hep bunu hatırlamaya çalışıyorum; ''Olan her şey iyidir''. Bazen olmuyor tabi, alayına isyan noktası çok yakınımda duruyor..

Havuz kitaplığından rastgele seçtim. Henüz bitmedi..

Herkesin bir sibobu (başka kelime gelmiyor aklıma) var mı çok şiştiğinde birazcık havasını indirecek? Şükürler olsun benim kitaplarım var. Hele bu aralar aynı anda 3-4 tane okuyorum; çekmecelerden, çantalardan kitaplar taşıyor. İyice okumaya verdim kendimi. Her telden çalıyorum resimlerden de anlayacağınız üzere. Don kitabını çocuklar pek sevdi. Yörük Ali Efe'nin torunu ile aynı iş yerinde çalışıyorum ve anlattıklarından sonra merak ederek kitabını aldım, Şiddetsiz İletişim kesinlikle harika, Müzeyyen de pek tatlı bir kitap.

Sevgili blog penceresinden zeytin ağacı gördüğüm serin bir oda istiyorum ben. Yanımda dizi dizi kitaplar. Ben çağırmadıkça kimse gelmesin. Okuyayım, yazayım. Çayımı kahvemi içeyim huzurla. Saate hiç bakmayayım, olmaz mı?

Gece yarısı okumaları. Son sayfalara kadar pek sarmadı ama final bomba gibi olacak. Sevdirecek kendini Masumlar.

Gittiğim tek konser. Candan harikaydı ama bir daha Kardeş Türküler'in semtine uğramam.

Hoşgeldin sonbahar..Bakalım bize neler getirdin?

Siminyanın bloğu için tık tık

''Böceğinden, balinasına her canlıya default yüklenmiş çocuk yapabilme yetisiyle övünür kimisi. Bir aksilik çıkmazsa içgüdüsel olarak kolaylıkla yapabildiği cinsel birleşme sonucu eniklemeyi ANAYIM BEN ANA! gürültüsüyle doğurmamış ve doğurmayı tercih etmemiş hemcinslerine, doğurduklarına, doğurmadıklarına tokat gibi savurur sık sık.  Haklı çıkmayı, öncelik tanınmayı, kutsallaşmayı hedeflediği yerde cümlelerine BİR ANNE OLARAK diye başlamasından tanırsın onları. Haksız olduğunu söyleyen kadınlar da çocuksuzsa şayet anne olmasını çekemiyorlardır elbette. Kıskanmasın çalışsın onun da olur;) Sosyal medya biolarında parmak sallayan, namusluyum ben aloo vurgulu bir ANNE! Karşılar sizi. Boldla. O kadar çok belirtir ki bunu seksi insanlığı kurtarmak için yaptığına ikna olur, mecburen saygı duyarsın bu mübarek rahme. O döllenebilen bir rahmin sahibidir haddini bileceksin! Herkes haddini bilecek!''


''Lakin memleket bi hoş oldu nicedir, üç beş leşi olan dudağı ortadan enine yarık mahalle kabadayılarına döndük. Dilimiz sustalı çakı, İki çift laf edeni o biçim deşer olduk. Ne gecesi tekin ne gündüzü hayra alamet. Ödümüz bokumuzla afedersin bulamaç. Üstümüzden kış değil dozer geçti na böyle. Keza baharı da şahsına münhasır. Havanın kokusu, kuşların sesi ve çiçeklerin renginde bir ayrıksılık, elin malına el koymuşun gibi yabancı.  Öyle bakıyor ki herkes birbirine, sanırsın kafamıza mütemadiyen ölü balıklar yağmış. Arada ölmemiş göz görürsem eğer diyorum ki kesin bu yakında kaçıp gidecek. Başka ne olabilir allasen? Aklıma bu ülkeye dair iyi bir şey gelmiyor -küllü pasta hariç- Sabah evinden çıkan herkes sanki uzaklara gidecek bir uçağın biletini almaya koşuyor.  Şu kadın bugün kesin işten ayrılacak, o adam her türlü bahse varım bankadaki birikimini çekmeye gidiyor, berikinin öyle bir yürüyüşü var ki yüzde yüz pasaport sırasına girecek. Öyle bir koşuşturma. Bir şeylerden vazgeçiliyor gibi. Sıradanlaştıran küçük şeylerden büyük büyük hem de. Güzergahlar planlı. Sardunyalar sulanmıyor. Kahkahalarda mahcubiyet seziyorum, müzikler ezan okunsun okunmasın kısık. Şehirlere belalar yağıyor ve biz hiç sevişmiyoruz. Ablam da eskisi kadar sakız çiğnemiyor.''




''Sonra başka bir kanalda başka ülkelerin savaşlarının filmleri gösteriliyor. İngiliz hastalar, Piyanistler. Hiç bize değmeyecek kadar soyut, masalsı, üstümüze sıçramayacak kadar uzak ve steril. Filmlerde olunca öyle görünüyor. Başka bir kanalda tecavüz edilen çocuk sayıları verilip bombayla öldürülen çocuk sayılarına geçiliyor, öteki kanalda öldürülen kadın sayıları toplanıyor. Mülteciler, deliler ve ölüler. Rakamlar uçuşuyor, rakamlar doluyor ellerime. Koyacak yer bulamıyorum. Başkaları öldüğü müddetçe ölüm can sıkıcı bir rutin, detaylanıp kayboluyor.'' 

Çok ödüllü bir kitap. Yazarı bir öğretmen. Sanırım İnstagram'da görüp beğenmiştim. Oldukça etkileyici bulduğumu rahatlıkla söyleyebilirim.

Melody isimli 11 yaşında bir kızın ağzından anlatılıyor hikaye. Melody beyin felci tanısı olan, konuşamayan, tek başına hiç bir şey yapamayan, tekerlekli sandalyeye bağlı bir çocuk. Herşeyi anlıyor, duyuyor, çok zeki ama tek bir kelime bile çıkamıyor ağzından.

Anne ve babası sevgi dolu, sabırlı insanlar. Melody'yi bir ilk okulun engelliler için açılmış sınıfına yazdırıyorlar. Bir süre sonra Melody, kendisine iyi davranan kızlardan birinin yeni dizüstü bilgisayarını gördüğünde kafasında bir ampul yanıyor! Engelliler için özel bir bilgisayar olmalı diye düşünüyor, onun sesi olacak bir alet ve komşusu -kesinlikle göklerden onlar için gönderilmiş bir melek-  Bayan V ile araştırıp buluyorlar makineyi. Medi-talker isimli cihaz geldiği gün yine Bayan V ile bütün gün uğraşıp bir sürü kayıt yapıyorlar.

Öğleden sonra anne ve babası komşunun evine geldiklerinde Melody ,büyük bir heyecanla bilgisayarına kayıt ettiği ''Anne, baba sizi seviyorum'' cümlesini seslendiriyor ve roman kahramanlarıyla birlikte sizin de gözünüzden yaşlar boşanıyor.

Sonrasında Melody' nin ,ülke çapında yapılan bilgi yarışması ekibine seçilmesi ile işler hızlanıyor. Öğretmeni bile ''engelli'' sınıfına koyarak farklı bir gözle bakıyor Melody'ye. Takım arkadaşlarından ikisi açıkça dalga geçiyor, taklidini yapıyor. Diğerleri destek olsalar da ilk elemeyi geçtikten sonra televizyonda yayınlanacak bölümlerde, tekerlekli sandalyede, ağzından salyalar akan bir kızla görünmenin pek de ''cool'' olmayacağını ima ediyorlar.

Finalde bizi sürpriz olaylar bekliyor. Çok üzülüyoruz.

Hikaye özetle bu. Kitap bittikten sonra damağımda kalan yoğun bir hüzün, keder ve şükran duygusu. Kelimelerimiz olduğu için, dilimiz-dudağımız, sesimiz olduğu için. Melody ''Yürümek mi konuşmak mı'' sorusuna ''Kesinlikle konuşmak'' diye cevap veriyor. Takım arkadaşları ile yarışma için hazırlanırken aslında tüm soruların cevaplarını bilmesine rağmen, onların konuşma hızına yetişemediği için hiç bir diyaloğa katılamıyor. Espriler, şakalar, özürler kafasının içinde dönmesine rağmen cihazına kayıt etmediyse hiçbirini dillendiremiyor. Hatta uyuz arkadaşlara cevap olsun diye hazır birkaç cümle kaydediyor.

Kitap kapağındaki balığın hikayesi de çok dramatik. Melody'nin odasında fanus içinde bir balık var. Melody onun için çok üzülüyor çünkü daracık bir alanda sıkıştığını düşünüyor. Bir gün balıkçık kendini fanusun dışına atıyor, adeta intihar ediyor. Kızcağız onu kurtarmaya çalışırken fanusu deviriyor ,ortalık batıyor, balık ölüyor. Annesi bir hışımla odaya giriyor ve Melody'nin balığı öldürdüğünü düşünüyor. Olanları anlatamamak kıza müthiş bir acı veriyor.

Böyle birkaç sahne daha kazındı aklıma ister istemez. Sağlam bir bedene sahip olmanın aslında nasıl bir mucize olduğunu iliklerime kadar hissettiğim bir kitap oldu. Her yaştan insanın okuması gereken bir eser olarak rahatlıkla tavsiye ediyorum.

''Düze çıkmak istiyorsak dünya halkları ve dinleri birbirlerine ellerini uzatmalılar ama bunun işe yarayacağına hiç inanmadığımı itiraf etmeliyim. Şimdi olanların yok olması ve yerlerine yeni bir insanlığın gelmesi gerek.''

''Gregus (oğlu) dört yaşında okumaya başladıysa, ben daha ne olduğunu anlamadan 2.-3. sınıf konularıyla uğraşacaktır. Bu durdurulmalı. Zekasını kökünden kurutmalı. Gregus medeniyete geri dönmeyecek.''

''Akıllı olmam beni engelledi. Küçük Toblerone'lar akıllı. Babanın ailesine düşkünlüğünü gösterir. Büyük Toblerone'lar akıllı olamayacak kadar kocaman. Aşırıya kaçıyor, satın alanlar hakkında muğlak bir hikaye anlatıyor. Onun yeme sorunu var. O yalnız. O tuhaf biri. O herşey olabilir. (Havaalanlarında satılan dev Toblerone çikolatasından neden hiç almadığını anlatıyor) ''

'' Yine akıllı olmaya çalıştım Kendi kendimeyken, akıllı olmamaya karar vermişken bile akıllıyım. Bu bir hastalık.''

''Ormana taşınmam belki onun kafasını karıştırır ve genel olarak hedef küçültür. Tabi henüz iş işten geçmemişse. Başarı henüz onu ele geçirmemiş, iliğine kemiğine işlememişse. İnsan bir kez başarılı olmayagörsün, çevresinden övgüler almaya devam etmek için elinden geleni ardına koymaz.'' 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bir anda önüme çıkmaya başladı Doppler. Sonunda kitap konusunda güvendiğim isimlerden Damla instagramda paylaşıp, etkisinden kurtulamadım yazınca sipariş ettim.

Kitabın adı, kahramanın soyadından geliyor..Andreas Doppler işleri yolunda, başarılı bir evliliği olan, 3-4 yaşlarında bir oğlan, ergen bir kız babası iken bisikletten düşüyor. Oldukça kötü bir düşüş bu; yarım saat yerinden kalkamıyor ve o yarım saat zarfında içten içe manasız bulduğu (yeni banyo için fayans seçimi, Tren Thomas'ın jenerik şarkısı, yüzeysel arkadaş toplantıları) bir çok düşünceden azat olduğunu, ormanın sesleri-renkleri-kokuları içinde ne kadar mutlu olduğunu fark ediyor.

Yaşantısının geri kalanını ormanda, para ile temas etmeden geçirmeye karar veriyor. İhtiyaçlarını bazen hırsızlık bazen de geyik eti takası ile karşılamayı başarıyor. Arada yanına uğrayan karısını hiç umursamıyor.

Hikaye bu. 110 sayfalık ince bir kitap. Derin bir felsefe veya ince bir edebiyat zevki, farklı bir kelime kullanımı, yaratıcı bir yazarlık tarzı vb yok.

Özellikle bugünlerde hepimize çok çekici görünen Norveç'li bir yazarın kaleminden böyle bir medeniyet manifestosu okumak cezbetti belki de insanları. Ne de olsa İskandinav ülkelerinde acayip bir refah, sonsuz bir mutluluk var sanıyoruz. Yazar o çok başarılı, paralı hayatının ipliğini pazara çıkarıyor ve bir geyik yavrusu ile arkadaş oluyor.

Sonuç olarak okunur ama çok da aman aman , olağanüstü bulmadığımı belirteyim.

Ayrıca , az gelişmiş ülke halklarının bir ömür peşinden koştuğu özgürlük - eşit haklar- adalet gibi kavramları en hakiki şekliyle yaşayıp sonra da ''Çok mutsuzum yeaaa'' havasına giren bu İskandinav ırkına da sinir oluyorum. Nedir kardeşim bu depresyon? Gidip ormanda zavallı geyiğin annesini öldüreceğine gel bak, Yunanistan'ı geçince ne aksiyonlar, ne dramlar, ne maceralar var. Vallahi bir an bile sıkılmaz, o kaçmaya uğraştığın  medeniyetin topraklarına dönmek için adak üstüne adak adarsın. (Erlend Loe kusuruma bakmasın, bugün böyle :)

''..ve ben güzel bir şey bulduğu anda onu kaybedeceği günü düşünmeye başlayan her Ortadoğulu gibi korktum.''

Düğümlere Üfleyen Kadınlar'la kalbimi fetheden yazardan, yine harika bir Orta Doğu romanı.  Ece Temelkuran'la bu kadar geç tanıştığıma çok üzgünüm. Tam benim kafamda, ruhen benzer olduğum üstelik kadın bir yazar bulduğum için ise çok mutluyum.

Kitap 2 bölüme ayrılmış; Biz ve Siz olarak. İlk bölüm çok daha etkileyiciydi. Malesef biraz hızlı okuduğumdan ve nasıl olsa birkaç kez daha okurum dediğimden  sonlara doğru biraz dağıldım ve sonunda ne olduğunu pek anlayamadım.

Kitapta birbirine paralel ilerleyen birkaç hikaye var; Filipina, Marwan, Jan, Setanik, Deniz, Ayşe, Nasır aklımda kalanlar. Deniz dışındakiler Beyrut'da yaşıyor. Filipinli, Suriye'li, Ermeni gibi farklı milliyetleri ve hikayeleri olan bu insanları anlatmak, her birinin öyküsünde orta doğulu olmanın ağırlığını ve çilesini berrak bir şekilde ortaya koymak   Ece Temelkuran'ın çok başarılı olduğu bir alan.

Kısaca konu şöyle: Filipina bir mülteci kampında doğuyor ve kamp bombalanmadan kısa bir süre önce Beyrut'a gönderiliyor. Elinde babasının kendisine yazdığı mektuplardan başka bir şey kalmamış.

Deniz ,Oxford'da akademik kariyer yapan, İngilizlerin soğuk, mesafeli, hallerinden, yüzeyselliklerinden ''Teşekkür ederim, özür dilerim'' lerinden  (Bunu iyi anladım çünkü Topsy ve Tim diye bir çocuk dizisi izliyoruz ve adamlar teşekkürsüz adım atmıyor sahiden) , sevgilisi Tunç'dan fena halde bunalmış, genç bir Türk kadın.

Deniz dışındaki karakterler aynı apartmanda yaşıyor ve sonunda Deniz'in yolu da -nasıl olduğunu tam anlamadım- onlarla kesişiyor.


Ece Temelkuran , ortadoğu gerçeğini hem yüzeyde hem derinde çok iyi çözümlemiş bir kadın. Birkaç alıntı yapayım:
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

''İkimiz de kalçalarımızı anneanne-babaannelerimizin annesiz-babasız büyüyen iki çocuk karşısında duydukları çaresizliğe , o çaresizlikle durmadan pişirilen keklere-böreklere, dolaylı olarak da 1980 askeri darbesine borçluyuz. ''

''Bir insan bir insanda başka bir hayatın kapısını görünce aşık olur.''

''Biz dertli halklar, İngilizce'nin incelikli, özenli, kibar sözcüklerini bilmeyiz. Bu yüzden söylemeyi bilmediğimiz sözcüklerin öksüz boşluklarını doldurması için halimizden anlayacak, en az bizim kadar dertli bir halktan gelen birini sevmeliyiz.''

''..ve ben güzel bir şey bulduğu anda onu kaybedeceği günü düşünmeye başlayan her Ortadoğulu gibi korktum.''

'' Herkes kendi günahını unutur ama kimse alacağı intikamı unutmaz. Ve Ortadoğu - Tanrıların hep bu topraklarda icat edilmesi tesadüf değil- günahlardan kuruludur.''

''Sakın bana uzaklardan pahalı hediyeler göndermeye kalkma. Çünkü uzak, zengin ülkelerden gönderilen hediyeler çok acıklıdır. Yoksul evlerin iyiden iyiye kolunu kanadını kırar böyle hediyeler. Evdeki herşeyden daha kıymetli göründükleri için kendi başlarına bir ışık yaratırlar. Evin geri kalanı artık daha karanlık olur. Üstelik çocuk ne zaman oyuncağı eline alsa - acaba sadece bu topraklarda mı öyle bu?- biri mutlaka çocuğa kızar:

                           Dikkat et, dikkat et!          ''


''Savaş bizi daha yakışıklı gösteriyor  Filipina. Eğer bir gün biterse, erkekler sökülmüş lunapark oyuncaklarına dönüşecek, çürümüş plastiğimiz ortaya çıkacak. Plastik olduğumuz ortaya çıkacak. Kadınlar her sabah kalkıp başka bir hayata başlayabilirler ama erkekler..Bu topraklarda erkekler öyle bir yerinden yaralı ki ne kadar sevsen geçmez.''

''Savaş tam erkeklere, tembellere ve soysuzlara göre bir yer. Bütün erkekler bu yüzden seviyor savaşı. Kadınların kalbini kırmak için kutsal nedenler veriyor bize. Orta doğulu erkeklerin iyileşmez yaralarına bir tek barut iyi geliyor. Savaş, korkak bir erkeğin en iyi saklanacaği sistir  Filipina.''

''Bizim bu sarışın oğlanlar ibne gibi kurşun yarası sararken, o sakallı herifler savaşıp erkek oluyorlar. Onların kadınları bu yüzden mutlu. Kabul edin ne olursunuz, kadınlar avcılarla birlikte olmak ister..''




''İnsanlar artık bir hikaye dinlemek istemiyor. Bir sır öğrenmek istiyor. Çünkü artık hikayelerin içinde kaybolmak istemiyorlar ; bu onlara ne kadar yoksul bir hayatları olduğunu hatırlatıyor. Bu güvenlik içinde ne kadar zavallı olduklarını. Emniyetin onları ne kadar korkak yaptığını..''

''Ortadoğuyu 'ben' diyerek anlatamazsın ama hayır! Hikayelerimizin Amerika'daki ev kadınlarının süpermarketlerden alabileceği hale getirilmesi gerekiyor. Yoksa ne? Yoksa hikayen var olamaz. Sikeyim böyle hikayeyi!

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Özetle, Ece Temelkuran'ı hararetle tavsiye ediyorum; özellikle Ortadoğuda yaşama sınavını veren herkese..

Uzunca bir süre önce Ayşe Arman'ın köşesinde okumuştum bu kitabı. Çok ilginç gelmişti yazarın kendini ve kitabını anlatması. Sahici bulmuştum. Ayşe soruyor: Kendini nasıl hissediyorsun? Cevap:

Tam bir lohusa gibi hissediyorum. Bugün senle röportaja beyaz bir gecelik, kafamda kırmızı bir kurdele ve kundakta sarılı bir kitapla gelmeyi düşünüyordum. “İşte doğdu sonunda” demeyi ve koltuğa uzanıp uzun bir süre kalkmamayı. Çok yoruldum. Çünkü... Kitap kısmı hadi neyse ama o film, filmin bitmesi, bakanlık belgesi, jeneriği derken tükendim ama gerçek doğum bu işte! Ertesi gün ayağa kalkıyorsun... Taptaze yeni bir gün...

Ta o zamandan (4 yıl önce) aklımda kalmış demek ki. Yegane komşumun kitaplığında görünce ''Aaaa Corpus '' nidasıyla atladım hemen.

Corpus, Latince gövde demek. Kitapta bir çok bölüm var. Her biri, bir gövde parçasının ismini taşıyor. Omuz, dirsek, kalça, boyun vb. Başka da bir ilginçlik yok.Tam tersine oldukça klişe ve acıklı.  (Kitabın sonunu film yapıp arka kapağa iliştirmişler ama seyredemedim evde bilgisayar olmadığı için. Belki o da şaşırtıcı olabilirdi.) Hande hanımın tüm hayatı yasak aşk ve vicdan azabı içeren filmler izleyerek geçmiş duygusu var bende.

---------------------------SPOİLER---------------------------------------------------------------------------

'Gerçek kabuslar hep masal gibi başlar Herçek masallar ise hep kabus gibi biter'' kitaptan bana kalan en güzel iki cümle oldu.

Para...Kapitalizmin altın çağında hiç birimizin sırtını dönemeyeceği bir kavram. Çocukluktan gelen, ana-babanın yaptıkları, söyledikleri ile büyük ölçüde şekillenen, toplumumuzda konuşmanın ayıp olduğu (kadına yaş erkeğe maaş sorulmaz) , yokluğu dert, varlığı dert bir şey..

Benim hikayem şöyle: Dar gelirli bir ailede büyüdüm. Aç kalmadık aman, yanlış anlaşılmasın ama para hep az, hep kıt, zor kazanılan, çok dikkatle harcanması mümkünse hep tasarruf edilmesi gereken bir şeydi. Işıklar mutlaka söndürülür, mümkün olduğu kadar karanlıkta oturulur, hiç bir gıda malzemesi çöpe atılmaz, kıyafet yırtılana kadar giyilirdi.

Anne tarafımda para hala mühim bir anlaşmazlık ve kavga konusu. Neredeyse 90 yaşındaki anneannem bile paranın, altının, bileziğin peşinde. Miras yüzünden herkes birbirine küs. Annem için para hep ulaşılmaz bir şeydir. Bizi her zaman müsrif olmakla suçlar. Ona bir şey aldıysam gerçek fiyatını hiç söyleyemem, azaltarak söylerim genellikle çünkü içine dert olur, giyemez çok para verdiysem.

Babam bize yokluk çektirmemek için çok fedakar davrandı. Ben ilk maaşımı alana kadar kendine gidip bir mağazadan kıyafet aldığını bilmem. Birlikte gidip ona ceket, pantolon, ayakkabı aldığımız günü hala gururla anarım. Ondan bana kalan en güçlü cümle ise ''Para cesarettir'' olmuştur. Hiç unutmam, öyle aklımın bir köşesinde neon harflerle parlar durur. Bir de borçtan çok korkar. Borç namus meselesidir onun için.

Evlenene kadar oldukça tutumlu sayardım kendimi . Eşim borçtan hiç çekinmez, rahat harcar ama her zaman benden çok parası olur, her ay düzenli birikim yapar. Parası bereketlidir. Ondan mı yoksa evlendik evleneli hep borç içinde olmamızdan mı, çocuklardan sonra gelen genel bir boş vermişlikten mi bilmiyorum son yıllarda paramın hesabını tutamıyorum. Elime ne geçiyor, cebimden ne çıkıyor onun bile farkında değilim. Bakıcıya ver, okula ver, markete ver, benzin al, bireysel emeklilik vs derken ipin ucunu kaçırdım gitti.

Kitabı birkaç saatte hızlıca okudum bitti. Hisse senedi, fon vb pek anlamadığım konuları hızlıca geçtim sadece. Deniz hanım yeni bir şey söylemiyor: Ayağını yorganına göre uzat, açık vermeyen bir bütçenin formülü basit diyor: Ya geliri artıracaksın ya gideri azaltacaksın ve gider her zaman gelirden az olacak.

Benim işime en çok yarayan ise para durumumu net ve berrak olarak, herkesten önce kendime dürüst bir biçimde masaya yatırma önerisi oldu. Bugün iki buçuk yıldır çalıştığım iş yerinde ilk kez bordromu inceledim, geçmiş ayların maaşlarına baktım. Önümüzdeki aylardaki kredi kartı harcamalarımı, taksitlerimi gözden geçirdim. Borçlarımı listeledim. Durumun sandığımdan daha vahim olduğunu idrak ettim ve moralim çok bozuldu. Tek kartım olmasına rağmen nasıl da kendimi sanal bir bolluk içinde algıladığımı kaçamayacak bir şekilde fark ettim. Şaka maka kemer sıkma dönemini başlatmak zorundayız biz, hayatımızın her alanında.

Para konusu er ya da geç önümüze çıkacak, enine-boyuna düşünmeye mecbur olduğumuz bir mevzu. Ertelememek lazım, en çok da bunun ayırdına vardığım için yazara teşekkür etmeliyim. Kitabı rahatlıkla tavsiye ediyorum.

Bir ara 'Isınamadığım kitaplar' diye bir yazı yazmış , orada anmıştım Son Oyun'u. Bir türlü sarmamıştı beni ilk sayfalar. Bu yaz elime ne geçerse, nereden ne duyarsam okuduğum bir yaz oluyor. Elimde kitap kalmayınca kitaplığıma baktım ve bir şans daha vermek istedim.

Özetle çok ama çok beğendim. Ahmet Altan roman yazma işinde çok başarılı. Bu elektrikli günlerde aklımda onun İsyan Günlerinde Aşk'ı dönüp duruyor. Dilevser'le Hüseyin Hikmet'in isyan çıktığında köşkün kütüphanesine kapandıkları bir sahne vardı. Feci derecede o sayfaları okuyasım var.

Son Oyun'da kahraman bir yazar. Yeni bir roman yazabilme arzusuyla Ege'de bir kasabaya yerleşiyor. Eşyalı bir ev tutuyor ve yavaş yavaş kasabadaki herkesle tanışıyor, ileri gelenlerle yemek yiyor, içki içiyor vs.

Uçakta tanıştığı Zuhal'le sanal dünyada bağlantı kuruyor ve görüşmeye başlıyorlar. Daha ilk sohbetlerinden birinde kadının kasabanın belediye başkanı Mustafa'ya aşık olduğunu itiraf etmesi işleri biraz karıştırıyor.

Uzunca bir süre  web kanalıyla konuşup, birbirlerinin en derin sırlarını, karanlık köşelerini öğrendikten sonra kasabaya yakın bir otelde buluşup birlikte oluyorlar ve yazar için tuhaf zamanlar başlamış oluyor çünkü Mustafa ile de görüşüyor, Zuhal'den bahsediyorlar vs.

Kasabanın tepelerinden birinde yıkık bir kilise var ve tüm kasaba yıkıntıda devasa bir hazine olduğuna inanıyor. Aslında herkes hazineyi kendisi çıkarmak istiyor ve sürekli tepeyi gözetliyor. Mustafa'nın bir gece o tepeye dozer vb çıkarması özellikle en güçlü iş adamlarından Raci Bey'le arasını açıyor ve gizli düşmanlık açığa dönüşüyor.

Bu arada Zuhal'le buluşmaları ve samimiyetleri giderek artan yazar, hayatında ilk kez bir kadına bu kadar bağlanıyor. Onunla aynı evde yaşamayı, yaşlanmayı düşünüyor fakat yalnızlığından ve diğer kadınlardan vazgeçme düşüncesini bir türlü tam olarak kabullenemiyor. Raci Bey'in işveli-cilveli eşiyle de ilişki kuruyor.

İşler giderek sarpa sarıyor ve roman bir cinayetle sonlanıyor.

Kurgu ve olaylar çok karmaşık-şaşırtıcı değil. Altan kadınlar /erkekler ve duygular konusunda çok başarılı. Örneğin:


Sevdiğim bir kaç alıntı daha:

''..internette yazışıyorduk. Sınırları olmayan bambaşka bir evrendi orası, her şey mümkündü. İnsanlar her gün ,her gece başka birisi olarak doğabiliyor, başka biri olarak yaşayabiliyorlardı. Sonsuzlukta dolaşan bir uzay gemisi gibi dünyanın kurallarından, ölçülerinden, alışkanlıklarından uzaktın. ''

''..asıl şaşırtıcı olan hayatın içinde bulunmayan, görülmeyen, konuşulmayan gerçeklerin, bu hayal aleminde ortaya çıkmasıydı. Sanal denen yer gerçeklerle doluydu.'' 

'' Sonra da sevdim kitapları. Yalnızlar sever edebiyatı bilirsiniz.''

''Bir kadınla konuşmak , içi bin bir çeşit süs eşyasıyla dolu bir dükkana girmek gibi gelir bana, o kadar değişik konuları, dedikoduları, gizli küçük kıskançlıklarıi kendileriyle ilgli dertleri vardır ki almayacağın ama kaldırıp bakmaktan sıkılmayacağın küçük süs eşyalarıyla oynamaya benzer onlarla konuşmak.''

havuz başında Ahmet Altan keyfi

Ben çok sevdim ama Altan'ın tarzına aşina değilseniz hoşlanmayabilirsiniz de..Garanti veremiyorum doğrusu.

Yazı başlığındaki cümle bu filmden alıntıdır. 16 yıl olmuş öleli. Seni çok özlüyoruz gülen adam.

Aranan özellikler:

1. Kitap karakterlerini gerçek sanacak.Onlardan bahsederken sanki arka sokakta yaşıyorlarmış gibi bir dil kullanacak. Örnek olarak kendi cümlelerimden bir demet sunayım:

''Zavallı Ria, kendi işinin patronu olabileceğini anlaması için o nankör Danny'nin onu aldatması gerekiyordu. (Yalnız Kadınlar Sokağı)

''O Rosemary'ye zaten hiç güvenmemiştim. İnsan kılık-kıyafete bu kadar düşkün olur mu ya?'' (Yalnız Kadınlar Sokağı)
''O mazi imha merkezi ne acayip yerdi değil mi? Feribe çok iyi yaptı gitmekle. İzel-Çelik-Ercan'a zaten bayıldım.'' (Unutma Dersleri) 

''Şeyh Yusuf Efendi'nin yumuşacık sesle anlattığı o güzel şeyleri özledim.'' (İsyan Günlerinde Aşk) 

''Bu adamların kafaları başka türlü çalışıyor. Hayranım onlara. Nasıl da işe adanmış oluyorlar. '' (Peter Pan Ölmeli)

2. Aynı filmi-diziyi tekrar izlemekten, aynı kitabı defalarca okumaktan zevk alacak. Meraklısına listelerim:

Kitaplar: Bin kere Okudum etiketi ile yazdığım kitaplara ek olarak Son Oyun (Ahmet Altan), Düğümlere Üfleyen Kadınlar (Ece Temelkuran), Kayıp Sembol (Dan Brown) ilk aklıma gelenler

Filmler: Hayallerin Peşinde , The Holiday,  Notting Hill, Küçük Prens, Karlar Kraliçesi, Arabalar 2, Süt Kardeşler, Tosun Paşa, Hababam Sınıfı, Neşeli Günler, Adile Naşit- Münir Özkul- Şener Şen, Ayşen Gruda'nın olduğu tüm filmler, Türkan Sultan'ın Sümbül, Dila Hanım ve Selvi Boylum Al Yazmalım'ı, Eşkiya, Züğürt Ağa





3. Durduk yere aklına film sahneleri ve kitaplardan cümleler gelecek. Bunları anlatmak için yanıp tutuşacak. Yeni tanıştığı, azcık sevdiği herkes o filmleri izlesin, o kitapları okusun isteyecek. Mesela:

--Madam Lila'nın eflatun ipek elbisesi, kitabın final cümlelerinden ''Tanrı bizi sevmese de olur''u, yaseminlerle ilgili onlarca söz (Düğümlere Üfleyen Kadınlar )
--Heisenberg'ün ''im the one, who nocks'' derken ki ifadesi, Skyler'in o kocaman çirkin ağzı, Hank'in vurulduğu sahne, finalin acayip ortamı, o zengin çiftin evine girdiği ve onları tehdit ettiği sahne (Breaking Bad)
--

4. Hadi gel bir çay /kahve içelim teklifine asla ve kat'a hayır demeyecek. İki eli kanda olsa o çay/ kahve içilecek. Öylesine ,bir anda, içinden geldiği için bana uğrayacak veya ben ona gideceğim. Ona eşlik ediyor olmak için 3. kahveyi veya 8. çayı içebileceğim.

5. Kırlarda sekerek papatya toplayan, hanım hanımcık, 'çişi-kakası bile pembedir bunun' denen tiplerden hazzetmeyecek. Ağlamak, bağırmak, surat asmak, atar yapmak kavramlarına aşina olacak. Duygularımı gösterdiğimde , başka bir şeye canım sıkılıp ona ters davrandığımda dünyanın sonu gelmiş havalarına girmeyecek. Ama ben çok üzüldümmm..tarzı cümleler kurmayacak.

6. Onun yaşam tarzına, aile geleneğine ters olan olaylardan dehşete düşmeyecek. Ben sofrayı toplamadan yatabilirim, çocuklarım 11-12 de uyuyor olabilir, çocuklarım disiplinsiz olabilir, babam annemi dövmüş olabilir gibi..

7. Aklı biraz havada olacak. Hayalleri olacak. Temizlik,yemek ve bilumum ev işlerinden pek anlamayacak. Masası dağınık olacak, mutlaka kitaplar olacak bir noktasında. Gezmek istediği ülkeler, okumak istediği kitaplar, tanışmak istediği yazarlar olacak. İmza günleri, kitap fuarlarından heyecan duyacak.

masa dediğin böyle olur bence

8. Kitap sipariş etmekten. siparişi beklemekten, kargoyu  açmaktan, kargonuz geldi diyen telefona cevap vermekten , yeni kitap kokusundan çılgın bir haz alacak.

9. Sevdiği bir kitap okuyorsa kitap bitene kadar aşıkmış gibi karnında kelebekler uçuşarak, gece gündüz onu düşünerek ve anlatarak gezecek. Bitince de çok üzülecek. Her fırsatta kitabına koşacak, uykusuz kalacak, işi gücü boşlayacak..


Efendim bu kriterlerden birine bile sahipseniz lütfen benlen (!) arkadaş olunuz. Çok iyi kek yaparım, çay demlerim, fedakarım, nerdeyseniz atlar gelirim, ne isterseniz yaparım. Zira çok yalnızım :(

Unutma Dersleri  olağan üstü  etkileyici olan Nermin Yıldırım'ın okuduğum üçüncü kitabı. Yaratıcı bir kurgu, ayrıntılı bir öykü ama asla Unutma Dersleri kıvamında değil. Altını çizdiğim birkaç cümle oldu sadece.

İsmini çok duyduğum bir öykücü Mahir Ünsal Eriş. Sahil kasabası hayatını iyi biliyor ve anlatıyor. Kitapta 9 hikaye var. ''Hep güldüğümü, gülümsediğimi fark ettim sonra. Yalnızlık ailesizlikmiş meğer, yalan da olsa bir ailem olunca nasıl mutlu göründüğümü hissettim.'' cümlesi ile beni kalbimden yakalayan Benim Adım Feridun en sevdiğim hikaye oldu bu kitapta.



Mağden'i birkaç köşe yazısından, bir yerine ''1'' yazmasından hatırlıyorum. Asi, alayına isyan havasında bir kadın. İki Genç Kızın Romanı okuduğum ilk kitabı sanırım. Filmi de çekilmiş. Behiye bir gecekondu kızı ama Boğaziçi'nde okuyor ve kitapların dünyasında kaybolmuş. Anne-baba ve abisinden nefret ediyor. Çok iyi yemek yapıyor. Handan ise fakir bir prenses. Çok güzel, çok şımarık. Annesinin göz bebeği. Anne zengin bir koca bulup rahata ermek derdinde.

Bu iki kız karşılaştığında ise Behiye Handan'ın büyüsüne şiddetle kapılıyor ve olaylar gelişiyor. Hikaye fena olmasa da kitapta geçen ''Bebek'' kelimesi ve türevlerinden nefret ettin. Bebekkızım, bebektavşanım, bebeklenmek, bebeksilik vb onlarca saçma kelime türetmiş yazar. Mağden gibi hayatında bebek olmamış görünen bir kadından beklenmeyecek bir davranış. İçinde minik, kızgın ve kırgın bir çocuk var diye düşündürttü bana bu ''bebeklemeler''.


Öyle güzel, böyle muhteşem, şöyle olağanüstü diyormuş herkes Kavgam için. İlk 100 sayfayı okuyana kadar isilik döktüm. Üstelik tam 6 kitapmış bu öz yaşam öyküsü. Karl'ın 8 yaşından başlıyor. Uzun uzun, ayrıntılı ayrıntılı anlatıyor her gününü. İlk içkimi şöyle içtim, filancanın memesini elledim tarzında bir eser (!). Offf..Vakit kaybı.

Bir dostumun 2. el satışından aldığım bu kitaplarla sürpriz bir dönem yaşıyorum. Hiç okumadığım yazarlar, değişik tarzlar arasında dolaşıyorum bu ara. Yazdan bütün bunlar..Sıcaktan..

''İstanbul gerçeği doğadan öğrendi ama yalanı kendisi yarattı. Göz boyamayı, yüz değiştirmeyi ve hafızayla oynamayı yarattı. Herkesi kendisine bağladı ve sabah uyandığında eski sevgilisini koynunda bulacağına inanan sarhoşlar yarattı. Zenginlerin hak ederek para kazandığına inanan yoksullar yarattı. Bol bol umut saçtı. Yalnızlığı gizlemek için ışıklı vitrinler yarattı. ''

''Eskiden komşusu açken tok yatmaktan rahatsız olanlar çareyi bulmuş, başka mahallelere taşınmışlardı. İstanbul'un içinde küçük İstanbullar vardı, açlarla toklar birbirinden uzaktı. Kentin bir tarafında gün biterken diğerinde eğlence yeni başlıyordu. Bir yaka işe gitmek için uyanırken diğer yaka uykuya yeni yatıyordu. Herkes kendi İstanbul'unda kendine benzeyenlerle bir aradaydı.''

''Annem yaşadığımız evi ve mahalleyi değiştirmenin, televizyon ve buzdolabımızı yenilemenin hayaliyle bir işten diğerine koşarken benim geleceğimin onunkinden farklı olacağına inanıyordu. Doktor, o hikayeyi anlatmış mıydım sana? Kül kedisine sormuşlar, neden prense aşık oldun diye. Masal bana başka kader vermedi , demiş. Mahallemizdeki hayat da bize başka kader vermiyordu. Her aile aynı hayali taşıyor ama aynı çıkmaza saplanıp kalıyordu. 

''İstanbul'da ekmek ve özgürlük , birinin diğerine esir olduğu iki arzuydu. Ya ekmek için özgürlük gözden çıkarılır ya da özgürlük uğruna ekmek feda edilirdi. İkisini birden kazanmak olanaksızdı.''

''Yalnızlığa gömülen herkes gibi o da sonu iyi biten romanları seviyordu. Evde, işte ve sokakta yiten bütünlüğü romanlarda buluyordu.'' 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Sevgili Esra 'nın '' Kitaplarıyla kendime en yakın hissettiğim yazar. Onunla her şeyi konuşabileceğime inanıyorum; edebiyat ,siyaset ,memleket gibi. Hayatım boyunca gittiğim tek imza günü kendisininki oldu. Benim hayatımın mihenk taşlarını oluşturan kafamın içinde dönüp duran eyleme geçiremediğim çoğu şeyi yaşamış bir insan. Onun gölgesinden birikiminden yararlanmayı çok istiyorum. Kim bilir belki memleketimin sokaklarında bir gün karşılaşırız uzun uzun sohbet ederiz.'' cümleleri ile bahsettiği Burhan Sönmez'in okuduğum ilk kitabı  İstanbul İstanbul. Blogunda bu kitap ile ilgili yazdığı yazı o kadar güzeldi ki hemen bir tane sipariş ettim.

Kitap İstanbul'da, yer altında bir hücrede geçiyor. Farklı nedenlerle aynı hücreye konmuş , kurtulma ümidi neredeyse olmayan, düzenli olarak işkenceye tabi tutulan dört kişinin zaman geçirmek ve içinde bulundukları akıl almaz dehşetten kaçmak için birbirlerine anlattıkları hikayelerden oluşuyor.

Öğrenci Demirtay, Doktor, Küheylan dayı ve Berber Kamo olarak isimlendirilmiş mahpusların hem kendi öyküleri hem de anlattıklarını okurken çok farklı dünyalara giriyor bir duygudan diğerine savruluyorsunuz.


Yazarın bakış açısını oldukça karamsar ve insandan umudunu kesmiş buldum  fakat kesinlikle okumaya değer. Edebiyat denen büyülü ormanda, buruk bir tadı olan sulu, serin bir meyve gibi. Nermin Yıldırım, Barış Bıçakçı, Şule Gürbüz Şimdi de Burhan Sönmez. Yepyeni Türk yazarlar keşfetmek ayrı bir mutluluk benim için.

Bütün coşkusu ile üzerimize yağan, derimizi kavuran, içimizi kıpırdatan yaz günlerinde okumak iyi gelmez diyorsanız sonbahar kapıda derim ben de; okuma listenize dahil edin sevgili Burhan Sönmez'i. Pişman olmazsınız.

Ayşe Kulin favori yazarlarımdan değil. Geniş Zamanlar isimli öykü kitabını çok severim yalnız. Hala kitaplığımda olan tek Ayşe Kulin odur. Birkaç romanını okudum, yüzeysel buldum. Emeğine haksızlık etmek istemem , Dürbünümde Kırk Sene'sinde ne kadar zahmetli bir yaşamı olduğunu, 4 erkek çocuk büyüttüğünü (İlk evliliğinden olan Ali ve Mete'nin velayetini almak için yıllarca gidip geldiği mahkemeleri anlatırken çok üzülmüştüm) , ekmeğini taştan çıkardığını okumuş ve hayran olmuştum. Ülkemizde sadece kaleminin kuvveti ile geçinmek kolay olmasa gerek ayrıca. Kadın neredeyse her sene bir roman yazıyor; dile kolay.

Bunları biliyor olmak Gizli Anların Yolcusu'nu okurken çok sinirlendiğim, kendimi aptal yerine konmuş hissettiğim gerçeğini değiştirmiyor elbette. Neden anlatayım:

Efendim çocuklarını kaybetmiş mutsuz bir çift var ilk olarak. Anne feci depresyonda , ruh çağırma seanslarında filan teselli arıyor. Adam sabırlı, karısını da seviyor aslında ama sıkıntılı süreç uzadıkça uzuyor. Karısı bir türlü toparlanamıyor.

Adam ortağı Handan'a dert yanmaya gittiği bir gece sarhoş oluyor ve ortağı ile yatıveriyor (!). Sadece yatak arkadaşı olalım diyerek başlayan bu ilişki kısa sürede Handan'ın kıskançlıkları, kaprisleri ile basbayağı metreslik halini alıyor. Adam evde karısının, iş yerinde metresinin baskısı ile iyice daralıyor.

Bu arada şirkette çalışan Bora isimli genç bir delikanlının ''arkadaşım yazdı'' diyerek ellerine teslim ettiği bir roman taslağını okumaya başlıyor. Bu sırada bir yolculuktalar. Yazılanlar akıl alır gibi değil, ücra bir doğu köyünde Kuran hocasının yıllarca tecavüzüne maruz kalan roman kahramanının aslında Bora'nın kendisi olduğunu anladığında üzüntüden kahroluyor ve genç adamla teselli babından yatıveriyorlar (!) ve nasıl oluyorsa 50'li yaşlara kadar katıksız bir hetero olan adam bir anda gerçek aşkı bulduğunu anlıyor.

Artık mutsuz bir karısı, kaprisli bir metresi, hassas ve aşık gay bir sevgilisi olan adam yine de azimle durumu idare etmeye çalışıyor ve Bora'yı mutlu etmek için Çin'e bir yolculuk ayarlıyor bin bir dalavere ile. Öyle ki okurken bile içime fenalık geldi. Ortağına ayrı, karısına ayrı bir sürü yalan söylüyor.

Çin'de mutlu mesut gezerken Çin seddinde meraklı bir Türk aileye rastlamıyorlar mı? Aile bunlarla fotoğraf çektirmiyor mu? (Neden?) Sonra büyük bir azimle fotoları bunlara göndermeye uğraşıyor ve gönderemiyorlar mı? Daha da saçması İzmir'de bu meraklı ailenin erkeği ile karşılaşıyorlar adam ve metresi. Erkek de olanca salaklığı ile metresten gizlenen bu Çin yolculuğunu anlatmıyor mu?

Eh, koskoca Ayşe Kulin'in kurgusu bu..Saçımı başımı yoldum . Bir de sanki tüm gay erkekler peluş oyuncak sevmelidir gibi bir algı ile Bora habire adama oyuncak hayvancıklar alıyor ve aslı ''yumoş'' olan kelime ısrarla ''yumuş'' olarak yazılıyor . Böyle de klişeler vs.

Özetle: Okumayın demiyorum, hobi olarak yine okuyun ama bir şey beklemeyin.

Sevdiğim tek Ayşe Kulin kitabı. Dizisi de yapıldı. Zuhal Olcay oynadı. Çok da güzeldi. Kitap ince, 5-6 öykü var yanlış hatırlamıyorsam. Bir kadının memeleri ile kurduğu ilişkiyi anlattığı bir öykü vardı , çok çarpıcı idi.

Sonda söyleyeceğimi başta söyleyeyim; kitap okunmaya değer. Tek çocuklu ebeveyn için de faydalı ama özellikle kardeş olan evler için daha bir azimle tavsiye ediyorum. Teorik bilgi, uzun uzun felsefi açıklamalar, tespitler yok. Doğrudan örnekler verilmiş hem de çizimlerle, olması gereken ve gerekmeyen cevaplar yazılmış. Faber ve Mazlish (yazarlar) tamamen pratik hayata yönelik çalışan  2 uzman. Konuş Ki Dinlesin Dinle Ki Konuşsun isimli kitapları da uzun yıllardır çok satan listesinde hatta tam da 3 yıl önce bugün (Vay canına! Tesadüfe bak) o kitaptan yola çıkılarak düzenlenen Çocuğumla Nasıl Konuşursam Beni Dinler atölyesine katılmıştım. Alternatif Anne sitesinin kurucusu Gülüş Türkmen'in hazırladığı 3 günlük atölyeden aklımda kalan ''Lütfen daha az konuşun, daha çok geri bildirim verin, daha az yorum yapın ve daha az tavsiye verin ''

İşime yaradı. Oğlum okulda olan birşeyden şikayet ettiğinde, ağladığında sakince dinlemeye, ''Hımmm, öyle mi, yaa '' dışında pek bir şey söylememeye çalışıyorum. Çoğu zaman yeterli oluyor. Bazen de olmuyor elbette..

Bu kitap da bana iyi geldi. Bir pazar günü büyük oğlum babası ile dışarlarda, küçük etrafımda oyalanırken bir çırpıda okudum. Başlamıştım , devam ettirememiştim bir türlü. Yazarların kardeşlik atölyesine katılan bir gruptan verilen örnekler, onların çocuklarının yaşadığı sorunlar, ebeveynlerin gayet bilindik tepkilerini okumak çok faydalı oldu.


Gelelim kitaba;

Kitap 7 bölümden oluşuyor:

1. Kardeşler geçmişte ve bugün
2. Kötü duygular dışarı çıkmadan olmaz
3. Kardeşleri kıyaslamanın tehlikeleri
4. Eşitlik yetmez
5. Kardeşlerin rolleri
6. Çocuklar kavga ettiğinde
7. Geçmişle barışmak

Özellikle 4 ve 5. bölümler beni çok etkiledi. Eşitlik birden çok çocuğu olan her ebeveyn için büyük bir mesele. Yazarlar diyor ki eşiniz size ''Beni mi daha çok seviyorsun anneni mi'' dediğinde ''İkinizi de eşit seviyorum'' demeniz kimseyi mutlu etmez. O benim annem, sen de benim harika karımsın demeniz daha doğru.

''Eşit sevilmek bir şekilde az sevilmektir''

'' Kendinize her çocuğa eşit bir tutkuyla bağlı olmanın şart olmadığını farklı çocuklara farklı duygular hissetmenin normal olduğunu söyleyebilirsiniz. Yapmanız gereken favori olmayan çocuğunuza daha yakından bakıp onu özel kılan şeyleri keşfetmeye çalışmak ve bunun mucizesini ona yansıtmak. Kendimizden sadece bunu isteyebiliriz. Çocuğun ihtiyacı da budur zaten. ''

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Çocuğu kimsenin bir role hapsetmesine izin vermeyin.

Ne anne babasının

''Johnny, kardeşinin topunu sen mi sakladın? Neden hep bu kadar kötüsün?'' demek yerine ''Kardeşin topunu geri istiyor'' diyin.

Ne çocuğun kendisinin:

Johnny: Biliyorum ben kötüyüm
Anne-baba: Nazik olabildiğini de biliyorum.

Ne de kardeşlerinin:

Kız kardeş: Johnny çok kötüsün! Baba bana topumu vermiyor
Baba: Farklı bir şekilde istemeyi dene. Ne kadar cömert olduğunu görüp şaşırabilirsin.

Johnny kardeşine saldırırsa Johnny'ye saldırmayın, kardeşinin nesi olduğuna bakın.

Anne-baba: Canın yanmış olmalı. Gel ovayım. Johnny'nin istediklerini sözcüklerle ifade etmeyi öğrenmesi gerek.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Taraf tutmadan, yardım isteyen çocuğa nasıl destek olabiliriz?

1. Her çocuğun durumunu tanımlayın: Bakalım doğru anlamış mıyım? Jimmy senin ödevini bitirmek için boyalarına ihtiyacın var. Amy, sen de boyamanı bitirmek istiyorsun.

2. Bir değeri ve kuralı belirtin. ''Ödevler daima önceliklidir,  Senin eşyan senin senin kararın''

3. Muhtemel bir uzlaşma için kapıyı açık bırakın. ''Kardeşinle bir anlaşmaya varmak istersen bu sana kalmış, ortak bir çözüm bulabilir misiniz''

4. Yanlarından ayrılın.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Kitapta alıntı yapılacak çok fazla yer var, hepsini yazmam mümkün değil.  Verilen öneriler kadar kitabın genel havasını da çok sevdim. Yayınlandıktan sonra aldıkları geri bildirimler çok etkileyici idi. Birini yazıyorum:

''Babam her çocuğunun kendisini özel hissetmesini isterdi. Bana sen zekisin, erkek kardeşime ''Senin de insanlarla aran iyi.'' derdi. Bu sözlere kayıtsız şartsız inandım. Sosyal ortamlardan kaçtım.
Kitabınızı okuduktan sonra kardeşimin bu sözlerden nasıl etkilenmiş olabileceğini düşündüm. Acaba okulu bu yüzden mi bırakmıştı ve bana karşı hep öfkeliydi.

Babam neden aynı özellikler hem bende hem kardeşimde olamazmış gibi davranmıştı? İki çocuğunun da hem zeki hem sosyal olabileceğini söylese bizim için çok anlamlı olurdu.'' (Belki iyi niyetle söylenen bazı şeylerin bile nasıl yaralayıcı olabildiğini görmek ne acı. Freud'un ebeveynlik için söylediği ''Ne yaparsanız yapın yanlış olacak'' cümlesine katılmamak mümkün mü? )


En sonda uzun bir şiir var. İki kardeşin bebeklikten itibaren yaşlılığa kadar olan paylaşımları anlatılıyor. Şiir çok dokunaklı, gençlikteki kavga dövüş bittiğinde , olgun yaşlardaki duygular içime işledi. Kardeş olmak pek çok şey demek ama galiba, hayatının bu kadar yakından, içinden bir tanığının olması, sadece ikinizin anlayabileceği şifreli kelimeler, hüzünler ve kederler insana iyi ki kardeşim var dedirtiyor..

kader sizi yoldaş kılsın bebelerim

Benim için en mutlu pazar